به کدام حوزهٔ کاری «واقعاً» علاقه‌مندیم؟

۴/۵

بسیاری از افراد تحمل سختی های کارآفرینی را ندارند و با اولین شکست کار را رها می کنند. یکی از مهم ترین دلایل این اتفاق این است که از کار در حوزه فعالیت خود به اندازهٔ کافی لذت نمی‌برند و خیلی به آن علاقه ندارند.

استیو جابز در یکی از کنفرانس‌های دولت الکترونیک گفت:
«می‌گویند شما باید نسبت به کاری که می‌کنید، حس خیلی خوبی داشته باشید. درست است و علتش این است که کسب‌و‌کار سخت است و اگر آن احساس را نداشته باشید، اگر از انجامش لذت نبرید و واقعا عاشقش نباشید، رهایش می‌کنید …»

منظور از علاقه در انتخاب حوزهٔ فعالیت، یک دوست‌داشتنِ معمولی نیست، بلکه میزان علایقتان باید به‌حدی باشد که وقتی در حوزه‌ای خاص کار می‌کنید، متوجه گذر زمان نشوید و از انجام آن کار چنان لذت ببرید که گویا بهترین تفریح شماست؛ فقط باوجود این نوع از علاقه می‌توانید در هنگام مشکلات دست از هدف‌هایتان نکشید و اشتیاق و تعهد خود را تا زمان دستیابی به موفقیت‌ حفظ کنید.

راه شناخت علایق

از کجا باید فهمید به کدام حوزهٔ کاری چنین علاقه‌ای داریم؟ این کار با شناسایی تیپ‌های شخصیتیِ مربوط به حوزه‌های کاری میسّر است. هر تیپِ شخصیتی نگرش‌ها و گرایش‌های خاص خود را در انتخاب حوزۀ کاری دارد که تعیین‌کنندهِ علاقۀ فرد به حوزه‌ای خاص است. اگر تیپ شخصیتی و حوزۀ کاری با همدیگر جور نباشند، پس از مدتی، به‌خصوص در زمان بروز مشکلات، افراد دیگر تمایلی برای ادامۀ مسیر ندارند و اگر هم در آن کار بمانند، فقط به‌اجبار شرایط است و مدام به این فکر خواهند بود که در اولین فرصت آن را رها کنند.

من چه تیپ شخصیتی‌ای دارم؟

بهترین راه برای تعیینِ تیپ‌های شخصیتی استفاده از نظریۀ علمی و سادۀ هالند است. نظریۀ تصمیم‌گیریِ شغلی هالند، که درمورد هم‌خوانی شغل و شخصیت است، اعتباری پنجاه‌ساله دارد و کارایی آن در سراسر جهان ازجمله ایران ثابت و سپس بومی‌سازی شده است. براساس نظریۀ هالند شش تیپ شخصیتی داریم که هر تیپ به حوزه‌های کاری متناسب با خود علاقه دارد. این شش تیپ عبارت‌اند از:

۱- واقع‌گرا

جدیّت در کار، واقع‌بینی در امور، مهارت مکانیکی، قدرت جسمانی و جست‌و‌جوی راه‌حل‌های عملی برای مشکلات از ویژگی‌های این دسته است. این افرادْ اهل عمل، مطیع، متواضع، انعطاف‌ناپذیر، سرسخت، مُصِرّ، خودمحور، رک و واقع‌بین هستند و خود را دارای توانایی‌های ورزشی و مهارت‌های مکانیکی می‌دانند.

این تیپ شخصیتی دوست دارد مرتباً با اشیا، ابزار، ماشین، حیوانات و ورزش حرفه‌ای سروکار داشته باشد؛ بنابراین، ورود به حوزه‌های کاری زیر، برای این دسته مناسب است:                                                                                                          • فعالیت‌های مربوط به‌ همۀ شاخه‌های مهندسی مثل چاپ سه‌بعدی و ساخت دفتر کار مجازی. بعضی از این مهارت‌ها، مثل طراحی سایت، به تحصیلات دانشگاهی نیاز ندارد؛
• فعالیت‌های عملی مثل مکانیکی، نجاری و تعمیرات گوشی‌های تلفن‌همراه؛
• فعالیت‌های کشاورزی و دامداری؛
• پرورش و نگه‌داری از حیوانات؛
• ورزش حرفه‌ای.                                      

نکته: این تیپ شخصیتی از کارهایی که مستقیماً با انسان‌ها سروکار دارد، مثل فعالیت‌های آموزشی یا مراقبتی (مختص تیپ اجتماعی)، دوری می‌کند؛ همچنین به مفاهیم ذهنی و انتزاعی نیز علاقه‌ای ندارد.

۲- جست‌و‌جوگر

قدرت بالای تفکر، سازماندهی و استدلال جزو خصوصیات بارز این دسته است. روابط اجتماعی را زیاد دوست ندارند و افرادی تحلیلگر، کنجکاو، دقیق، خلاق، منطقی، منتقد، روشن‌فکر، مستقل، کم‌رو، کم‌حرف و محتاط‌اند. خود را فردی محقق، روشن‌فکر و فاقد توانایی رهبری می‌‌دانند. چنانچه با مشکلی در کار و زندگی مواجه شوند، راه‌حل‌های فکری برای مشکلات جست‌و‌جو می‌کنند.

این افراد از انجام کارهای پیچیده و اموری که به تفکر دقیق نیاز دارد لذت می‌برند. دوست ‌دارند مشاهده کنند، یاد بگیرند و به تحقیق، تجزیه‌وتحلیل، ارزشیابی و حل مسئله ‌بپردازند و برای علم ارزش زیادی قائل‌اند؛ بنابراین به حوزه‌هایی علاقه‌مندند که مستلزم تحقیقات کاربردی است. برخی از حوزه‌های مربوط به این دسته در ادامه می‌آید:                                                                    • خدمات سازمانی (مثل مدیریت پروژه)؛
• بازاریابی محتوا؛ نظرسنجی و آزمون (مثل تحقیقات بازار)؛
• مقایسه و نقد؛
• طراحی بازی‌های فکری؛
• اشتراک محتوای ویدیویی؛
• اشتراک‌گذاری ایده‌ها و نظرات.

نکته: این تیپ شخصیتی به فعالیت‌های مدیریتی و سرپرستی (مختص تیپ متهور) هیچ علاقه‌ای ندارد.

۳- اجتماعی

این افرادْ علایق اجتماعی دارند و انسان‌هایی بشردوست، صمیمی، خوش‌مشرب، اهل رفاقت و دوستی، مهربان، همدل، سخاوتمند، آرمان‌گرا، دارای روحیه همکاری، امدادگر، مسئولیت‌پذیر، صبور، متقاعدکننده و مشوق‌اند. در زمان بروز مشکلات در کار و زندگی، به‌دنبال راه‌حل‌های مبتنی‌بر احساس و عواطفشان می‌گردند.

اجتماعی‌ها دوست دارند مستقیماً با مردم کار کنند؛ بنابراین، به کارهای حوزۀ آموزش یا مشاوره (در هر زمینه‌ای)،‌ مراقبت‌کردن و کمک‌کردن به انسان‌های دیگر علاقه‌مند‌ند. این افراد برای مسائل اجتماعی و اخلاقی در کارشان ارزش زیادی قائل‌اند. 

نمونه‌ حوزه های مناسب برای این دسته بدین شرح است:                                                                                                • آموزش مجازی؛
• مشاورۀ بیمه؛
• پرستاری؛
• روان‌شناسی؛
• مربی‌گری تناسب‌اندام؛
• تأمین مالی و جمع‌سپاری؛
• ارائۀ خدمات به ایرانیان خارج از کشور (مثل پیگیری امور اداری آن‌ها)؛
• یافتن وسایل گمشده.

نکته: این تیپ شخصیتی از فعالیت‌های مکانیکی یا فنی (مختص تیپ واقع‌گرا) اجتناب می‌کند؛ بنابراین مهارت‌های برقراری روابط انسانی مانند روابط میان‌فردی و آموزشی در این افراد رشد می‌یابد، ولی ازنظر فنی و کارهای دستی رشد چندانی نمی‌کنند.

۴- قراردادی

این افراد دوستدار نظم و ترتیب‌اند، احترام زیادی برای حفظ قوانین و مقررات قائل‌اند و به‌راحتی دربارۀ عواطف و احساسات خود با دیگران صحبت نمی‌کنند. صفات شخصیتی این تیپ عبارت‌اند از منظم، دقیق، محتاط، دوراندیش، صرفه‌جو، وظیفه‌شناس، پیگیر، مُصِرّ، هم‌رنگ و انعطاف‌پذ‌یر.

قراردادی‌ها به کارهایی علاقه‌مندند که به‌صورت منظم با داده سروکار دارند و توانایی عددی (امور حسابداری) یا انجام امور دفتری دارند. نمونه‌ حوزه‌های کاری در تیپ قراردادی عبارت است از:                                                                                            • خدمات مالی مثل صدور کارت‌های اعتباری بین‌المللی، خرید از وبگاه‌های خارجی، پرداخت ارزی دانشگاهی و مدیریت هزینه‌های ساختمان؛                                                                                                                                                            • رزرو وقت ملاقات یا محل اقامت؛                                                                                                                            • استخدام و کاریابی.

نکته: این افراد از فعالیت‌های مبهم، بدون ساختار و نیازمند تخیل قوی (مختص تیپ هنری) بیزارند.

۵- متهور

این افراد فن بیان بسیار خوبی دارند. در جست‌و‌جوی قدرت و موقعیت هستند و همواره می‌کوشند تا رهبر باشند. صفات شخصیتی این گروه عبارت‌اند از ماجراجو، بلندپرواز، اعتمادبه‌نفس بالا، هیجان‌طلب، معاشرتی، سلطه‌جو، باانرژی، برون‌گرا، خوش‌بین و ریسک‌کننده. چنانچه با مشکلی در کار و زندگی مواجه شوند، به‌دنبال راه‌حل‌های ریسک‌پذیر برای مشکلات هستند و خود را محبوب، دارای توانایی رهبری، پرخاشگر و فاقد توانایی علمی می‌دانند.

در این تیپ، فعالیت‌هایی اولویت دارند که نیازمند اداره‌کردن دیگران در جهت تحقق اهداف گروه یا متقاعدکردن مشتریان برای کسب درآمد اقتصادی است؛ بنابراین به کارهایی در حوزۀ مدیریت، سیاست، تجارت و خریدوفروش علاقه‌مندند. همواره می‌کوشند در امور تجاری و مالی مهارت کسب کنند و برای پیشرفت اقتصادی یا سیاسی در کارشان اهمیت زیادی قائل‌اند.

چند نمونه از حوزه‌های کاری در تیپ متهور:                                                                                                                  • خریدوفروش بدون واسطه؛
• تبلیغات؛
• تخفیف گروهی؛
• همکاری در فروش؛
• عمده‌فروشی.

نکته: این افراد نسبت به امور پژوهشی (مختص تیپ جست‌وجو‌گر) بی‌علاقه‌اند و دوست دارند دیگران این کارها را برایشان انجام دهند.

۶- هنری

افراد این طبقه تمایلی به رعایت نظم و ترتیب در کارهایشان ندارند. در شناسایی و بیان خصوصیات خود مهارت دارند. در روابط خود با دیگران حساس هستند. کمتر خود را کنترل می‌کنند و به‌سادگی دربارۀ عواطف و احساسات خود گفت‌و‌گو می‌کنند. صفات شخصیتی این گروه عبارت‌اند از عاطفی، پراحساس، خیال‌پرداز، آرمان‌گرا، نامنظم، مبتکر، مستقل و سازش‌ناپذیر.

این افراد دوست دارند در موقعیت‌های سازمان‌نیافته کار کنند و از تخیل و خلاقیت خود استفاده کنند. برای مسائل زیبایی‌شناختی ارزش زیادی قائل‌اند و به کارهایی علاقه دارند که بتوانند در آن یک اثر هنری خلق کنند و با مواد و کلمات کارهای خلاقانه انجام دهند؛ بنابراین به کارآفرینی در حوزه‌های هنری علاقه‌مند هستند. در این تیپ افراد ازطریق ارائۀ آثار هنری به مبارزه با مشکلات محیط اطرافشان می‌پردازند. 

نمونۀ حوزه‌های مربوط به این تیپ بدین‌شرح است:
• عکاسی؛
• گرافیک؛
• محتوای چندرسانه‌ای (مثل پویانمایی و تصاویر متحرک)؛
• معماری و دکوراسیون؛
• هدایا و تولد (مثل طراحی کارت‌پستال‌ها به‌صورت سه‌بعدی).

نکته: این تیپ شخصیتی از کارهای سازمان‌یافته (مختص تیپ قراردادی) مثل فعالیت‌های دفتری بیزار است، زیرا معمولاً تکراری و نیازمند نظم بالاست. درنتیجه، مهارت‌های هنری مانند زبان، نمایش و نویسندگی در این افراد افزایش می‌یابد، درحالی‌که مهارت‌های اداری آن‌ها کم است.

مدل شش ضلعی

ازنظر میزان شباهت یا تضاد، تیپ‌های شخصیتی با یکدیگر روابطی دارند که شناختشان بسیار ضروری است، زیرا کمک می‌کنند تا فرد تیپ شخصیتی خود و حوزه‌های مرتبط با آن را راحت‌تر شناسایی کند. ارتباط میان تیپ‌ها در نظریۀ هالند با یک مدل شش‌ضلعی نشان داده می‌شود:

در این مدل، نزدیکی و دوری فاصله بین تیپ‌ها، میزان شباهت یا اختلافشان را با یکدیگر مشخص می‌کند؛ مثلاً تیپ جست‌و‌جو‌گر با تیپ هنری و واقع‌گرا شباهت بیشتری دارد تا تیپ قراردادی. همچنین، تیپ جست‌وجوگر با تیپ متهور در تضاد است که دقیقاً روبه‌روی آن قرار دارد؛ بنابراین تیپ هنری با قراردادی و تیپ اجتماعی با واقع‌گرا نیز در تضاد است.

این مطالب را هم حتماً بخوانید

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

آشنایی با یک فردا

سایت یک‌ فردا به علاقه مندان به کارآفرینی کمک می‌کند در حوزهٔ کاری متناسب با شخصیت خود، ایده‌های  ارزش آفرین و پول‌ساز را طراحی و ایجاد کنند. 

اطلاع از جدید‌ترین خدمات

برای اطلاع از جدیدترین دوره‌ها، کارگاه‌ها، محصولات آموزشی و فروش‌های ویژه، همین الان ایمیل‌تان را وارد کنید تا به شما خبر بدهیم!

تمامی حقوق این سایت متعلق به علیرضا روشنایی است. این سایت در زمینه آموزش خلاقیت و تحت قوانین جمهوری اسلامی ایران فعالیت می‌کند.
اسکرول به بالا